بشار اسد شمالی نیست

 

تهران

از مطهری تا آپادانا

20 آبان 1391

 

 

راننده                 دیدی دیشب اخبارُ؟

مسافر جلویی                 کودومشُ؟

راننده                 همین یارو رُ نشون می‌داد، کیه رییس‌جمهورِ سوریه؟

مسافر جلویی                 بشار اسد.

راننده                 آره. همون بشار. دیدی مصاحِبَشُ؟

مسافر جلویی                 نه ندیدم.

راننده                 می‌گف من تا آخر تو سوریه می‌مونمُ همین‌جا می‌میرم. اونقد می‌کشم تا خونَم رو همین زمین بریزه وُ همین‌جا دفنم کنن.

مسافر جلویی                 داره همین‌کارم می‌کنه. بی‌شرف مث چی داره مردمشُ می‌کشه.

راننده                 دمش گرم. مرد به این می‌گن. خیلی خوشم اومد. اون‌وَخ شاهِ ما تا چارتا سرُصدا بلند شد، فرار کرد رفت آمریکا. خاک بر سر ترسوش کنن.

مسافر جلویی                 خیلی ترسو بود. خب سرطانم داش بدبخت.

راننده                 داشته باشه. یه کم مقاومت می‌کرد، کار آخوندا تموم بود. ببین این سی‌سال چه بلایی سرمون آورده. اگه یه ذره ...های این بشارُ شاه داشت، الان اوضامون این نبود.

مسافر جلویی                 خب شمالی بود دیگه. اصن شُمالیا همشون ترسو اَن.

 
 

سرحدی‌ها

اصفهان

از تختی تا دروازه دولت

شهریور 91

 

با عرض معذرت از هم‌وطنان غیرتهرانی

خصوصن هم‌شهری‌های باصفای اصفهانی‌ام

 

گلدان بنجامین را میگذارم روی صندلی. آرام تکیه‌اش می‌دهم به پشتی؛ جوری‌که سرشاخه‌هاش اذیت نشود. دیرم شده.

من               عقب من سه نفر حساب می‌کنم. دیگه وا‌ینسا.

راننده            چشم.

ترافیک شدید است. راهی نیست تا دفتر مجله. پشیمان می‌شوم که سوار تاکسی شده‌ام.

من                هر روز همین وعضه؟ خیلی شلوغه.

راننده            آره دیگه. خیابونُ باریک کردن واسه مترو. امروزم پنشنبه‌س. دیگه واویلاس. الان این تاکسیه پشت سر من، مسافرم داره، هی بوق می‌زنه. می‌بینه راه بستَس.

من               کجا می‌خاد بره اصن تو این ترافیک؟

راننده            چه می‌دونم والا. اصفانیا همینجورن همه‌شون. من هیفده‌ساله تو اصفان ساکنم.

من               خب به سلامتی.

راننده            تو این هیفده‌سال باور کن با یه نفر رفیق نیسّم.

من               جدی؟! چرا؟

راننده            نیسّم دیگه. نه سلامُ علیکی. نه نشستُ برخاستی. نه رفتُ آمدی.

من               فامیلی کسی نداری؟

راننده            فامیل دارم. ولی رفتُ آمد ندارم باشون. چون ببخشید بی‌ادبی نباشه یه‌وخ خدای نکرده، چون ظرفیتشُ ندارن.

من               فامیلای شما این‌طوریَن یا کُلَّن مردم اصفان؟

راننده            این برداشتیه که خودم کردم. چون من مناطق مختلف رفتم تو کشور، همه‌جای ایران خوب نیستندا، ولی اصفانیا نرمال نیسّن، بی‌رودرواسی. حالا ممکنه بدشون بیاد ولی ظاهرشون خوبه، خیلی چاپلوسُ ... ببخشین خانوم! معذرت می‌خام یه‌وخ سوءتفاهم پیش نیاد.

خطابش به دختر جوانی است که صندلی جلو نشسته. دختر با خنده می‌گوید:

دختر             نه راحت باشین، من اصفهانی نیستم.

بعد دست می‌برد روسری‌اش را مرتب می‌کند و عینک آفتابی‌اش را به چشم می‌زند.

راننده            چاپلوسُ خودشیرینَن. ولی باطنَن از پشت خنجر می‌زنن. این تجربه‌ی هیفده هیژده ساله که تو اصفان بودم.

من               قبلش کودوم شهرا بودی؟

راننده            من همه‌جای ایرانُ گشتم. از شمالُ جنوبُ همه‌جا. شغلم یه‌جوری بوده که مجبور بودم همه‌جا باشم. ولی این مدت که ساکن اصفهانم باور کن نه خوبی ازشون دیدم، نه محبت دیدم ازشون، نه احساس مسئولیت دیدم ازشون، نه اعتماد دیدم. نمیشه زیاد روشون حساب باز کنی.

من               کودوم تیکه‌های شهر بیش‌تر بودین؟ می‌خام ببینم جا تا جا فرق می‌کنه یا نه.

راننده            بعله خیلی تأثیر داره. تو شمال می‌گن رشتیا فلانن. ولی باور کن رشتیا خیلی بامحبت‌ترن. البته یه خصوصیات اخلاقی‌یَم دارندا. زیاد با کسی قاطی نمی‌شن. زیاد به کسی اعتماد نمی‌کنن. همین حرفایی که من می‌زنم. ولی محبت‌شون بیش‌تر از جاهای دیگه‌س. مثلن انزلی‌چیا.

دختر             انزلیا آره. ولی رشتیا نه.

راننده            از چه نظر نه؟

دختر             رشتیا بدجنسن آخه.

راننده            انزلی‌چیا به قول معروف حالت این خروس‌جنگیا رُ دارن. بندریا همین‌طور، بندرعباسیا همین‌طور. بندرعباسیا با ماها خوب نیسّن. به ماها که مال اون استان نیسّیم، مهمونیم می‌گن «سرحدی».

من               اونا به ما می‌گن یا ما به اونا؟

راننده            اونا می‌گن. یعنی می‌گن اینا بندری نیسّن. زیاد با ماها رابطه‌ی خوبی ندارن. خودشون خوبن، می‌گن، می‌خندن، ولی دوس ندارن با ما نشستُ برخاس کنن.

من               حالا تهرونیا چطورن؟

راننده            تهرونیا که حرفشُ نزن. ماهَن. به‌خدا! جان خودم!

من               جدی؟ اونام که نصف‌شون تُرکَن که.

راننده            خب خودت که داری می‌گی. اوناشون که ترکن، هیچی. تهرونی نیسن.

گرد کربلا

اصفهان

از انقلاب تا سپاهانشهر

17 شهریور 1391

 

 

من                    آدم این رودخونه رُ این‌طور می‌بینه غُصَّش می‌گیره خدایی. چی‌کار می‌خان بکنن این‌جا؟

راننده                 می‌خان جاشُ تِریاک بکارن. درامدش خوبه.

من                    از دمِ سد بستن آبُ؟

راننده                 یه لوله‌شُ کشیدن رفسنجان، یه لوله‌شُ کشیدن یزد، بقیه‌شم شهرکردیا می‌گیرن. پمپای قوی گذاشتن آبُ می‌کشن سینه کوه.

من                    چند قرن پیش شیخ بهایی حق‌آبه نوشته که این مشکلات حل بشه. هنوزم حل نشده. دیگه قرار نیس باز کنن؟

راننده                 از آبان‌ماه گفتن می‌خان باز کنن.

من                    بازم که بکنن، یه ماه طول می‌کشه فقط این زمین تشنه سیراب شه.

راننده                 آقای رفسنجانی رییس‌جمهور شد، یه لوله کشید ولایت خودش، آقای خاتمی رییس‌جمهور شد، یه لوله کشید برد شهر خودش.

من                    احمدی‌نژاد واسه گرمسار آب نبرده؟

راننده                 دیگه آبی واسه آقای احمدی‌نژاد نموند که بخاد ببره. دیگه به اون نرسید. نیمی‌بینی لاغر موندس.

من                    آره. هف سال گُذَش، هنو چاق نشده. آخرین‌بار کی اومد اصفهان؟

راننده                 سفر سومشُ نیمِدِس هنو. میاد گای یه پروژه افتتاح می‌کونِدُ میرِد.

من                    راسی این مهمون‌خارجیای اجلاس اومدن اصفان؟

راننده                 وِزیری امورخارجه بنگلادش اومد. بعدم رییس‌جمهوری مغولستان اومِد بیبینِد اینا که چنگیزخانی مغول خراب کرد، خُب خراب کردِس یا نه. می‌خاس بررسی کونِد.

من                    ولی جاش بود اصفانیا یه فصل کتکش می‌زدن. تلافی کارای چنگیز.

می‌پیچیم داخل شیخ‌صدوق. شیشه را می‌دهم پایین. رادیو دارد یکی از ترانه‌های خواجه‌امیری را پخش می‌کند.

من                    ولی هوا بهتر شده ها.

راننده                 خب تابسون تموم شد. بعدی که مردم روز‌آشونُ گرفتنُ تشنگیاشونُ کشیدنُ گرماشُ خوردن.

من                    بعدم این ریزگردا وُ آلودگیا رفتن شکرخدا.

راننده                 اینا رُ مردم هی رفتن تو این مسجدا نیشسّن دعا کردن، وختی که راهی کربِلا بسّه بود، آ گفتن خدایا اِگه کربِلات قسمِتمون نی‌میشِد اقلی‌کم گردِ کربلا رُ رو سرمون بتِکون! خدام دعاشونُ مستجاب کرد. همچی ملایم این گردی کربلا رُ فرستاد رو سری مردم.

حسابی می‌خندیم.

من                    پس کاش گردا رُ می‌گرفتن، باش مُهر تربت دُرُس می‌کردن.

راننده                 نه دیگه. مُهری تربتُ سفارش دادن، قرارِس چین برامون بِزِنِد. تسبیحی ذکرشمار که دُرُس کردن برامون. ما یه دفه میدون انقلاب وایساده بودیم. یه چینی اومِد، همکارم گف اینُ ببرِش سینه کوه صفه. گفتم والا من می‌ترسم ببرمش. گف طوری‌که نیس. گفتم این اِگه افتاد می‌شکنِد.

من                    چینیا اصفان چیکار دارن؟

راننده                 اووه! اِنقذه پُرن. زیاد میان.

من                    فرداس که بشقاب مینا وُ سینی قلم‌زنی یُ سفره قلمکارِ چینی یَم بیاد.

راننده                 فعلن که هرچی گداگشنه‌س دارِد میاد اصفان.

من                    چینیا گداگشنَن مگه؟

راننده                 اوناشون که میان اینجا گداگشنَن. عراقیا دارن میان، برا ده‌تا یه‌تومنی مِثی چی‌چی چونه می‌زِنن.

من                    خب تلافی ایرانیا که می‌رن کربلا نجفُ درمیارن.

راننده                 یکی‌شون می‌گف منُ ببر فرودگا وُ بیارم، ده تومن. گفتم من وقتشُ ندارم. گف چند؟ گفتم بیس‌تومن. می‌خای یاعلی. بِش گفتم اِگه می‌خَی بیای مسافرت باید گدابازی رُ بذاری کنار. باید پول خرج کونی. گدابازی رُ برو بنداز تو عراقِ‌دون. هِمین‌طور که ما میام هی می‌گوید بیس‌تا خمینی، سی‌تا خمینی، مام می‌گویم چشم، شومام باید این‌جا پول خرج کونین.

من                    آره دیگه. خمینیا رُ باید این‌جا پس بدن. دیگه از کودوم کشورا بیش‌تر میان؟

راننده                 پاکستانیا. افغانیا. یُخده گدا اَم از بنگلادش وارد کردن. آخه گِداوا خودمون کلاسشون بالاتِرِس. اینترنتی شدن. 

من                    اروپایی مُروپایی نمیاد؟

راننده                 نه. اونا عسکشُ تو تیلیویزون می‌بینن.

می‌ایستیم پشت چراغ خطر آخر مرداویج. بالاسرمان یک جرثقیل بزرگ دارد حرکت می‌کند. یک لحظه حس میکنم الان است که بیفتد روی سرمان.

من                    یا پیغمبر! این نیفته رو سرمون.

چراغ، سبز می‌شود و راه می‌افتیم.

راننده                 اِگه بخاد بیفتِد، تو آپارتمونم که باشیم، می‌یُفتد. ولی اِگه بخاد نیفتِد این‌جا که زیرِشیمَم نی‌مییُفتِد. خیالِد جمع.

من                    مال متروئه جرثقیله آره؟ کی می‌خاد راه بیفته این مترو؟

راننده                 ایشالا سالی دوهزار.

من                    گُذش که.

راننده                 میلادی که نه. دو هزاری شمسی.

من                    آهان.

راننده                 این مترو هستُ مصلای اصفان هستُ ساختمان ارگ جهان‌نما هس، اینا همش باهم قرارِس سالی دوهزار افتتاح شن.

من                    ایشالا.

راننده                 این مترو رُ کنترات دادن به شرکت الموت. گفتن خط مستقیم بزن. اومدُ خط متمایل زد. گف دو خط چه وقت برهم متمایلند که هرچه امتداد دهیم همدیگر را قطع نکنند. بعد فکر کردن جای مترو می‌خان اتوبان بکشن. بعد شد این‌که شوما میبینی.

من                    رودخونه رُ می‌خان چی‌کار کنن؟ می‌خان از روش ببرن یا از زیرش؟

راننده                 اِز زیر.

من                    خیلی عمیق می‌شه که.

راننده                 چِل متر زیری زمینه. حالا می‌خان بچرخونَنِش ببرن از تو شمس‌آبادی بیارن.

من                    من نمی‌فهمم چه اصراری دارن از تو چارباغ ببرن اصن. هرجای دنیا همچین میراث تاریخی داشتن می‌بردن از چارتا خیابون اونورتر.

سری تکان می‌دهد. چیزی نمی‌گوید. می‌رسیم سپاهان‌شهر.

راننده                 کودوم وروردی رُ بریم؟

من                    دومی رُ. بی‌زحمت.